Sprawdź terminy
Legendy świętokrzyskie · 7 z 8

Zbój Kak, lipa na Kakoninie i kościół w Bielinach

Legenda o zbójniku spod Łysicy, który zakochał się w siostrzenicy biskupa, o skarbie ukrytym w dziupli starej lipy i o kościele, którego diabły nie dały zbudować na wzgórzu.

W lasach pod Łysicą żył zbójnik Kak — młody, silny i tak zręczny, że nikt nie wiedział, gdzie ma kryjówkę. Napadał na kupców na leśnych traktach i znikał w puszczy jak cień.

Pewnej nocy zatrzymał na drodze złoconą karetę. Siedziała w niej siostrzenica biskupa krakowskiego. Kak porwał dziewczynę — ale zamiast okupu, dostał coś, czego się nie spodziewał: zakochał się w niej, a ona w nim. Nie chciała wracać do pałacu. Wolała chatę na leśnej polanie, szum jodeł i śpiew ptaków.

Biskup nie zamierzał się z tym pogodzić. Wysłał zbrojnych, którzy długo tropili zbójnika, aż osaczyli go na Łysicy. Kak bronił się, zrzucając na nich głazy z gołoborza. Kiedy jednak zaświstały strzały, dziewczyna zasłoniła go własnym ciałem — i zginęła, ratując ukochanego.

Kak pochował ją pod stosem kamieni i sam oddał się w ręce biskupich ludzi. Zawieziono go do Krakowa i skazano na śmierć. A gdy stał pod szubienicą, zaśpiewał:

„Oj, lipko, lipko na Kakoninie, kto ciebie znajdzie, szczęście go nie minie.”

W tłumie stał akurat szklarz spod Łysogór. Tylko on zrozumiał, o czym śpiewa zbójnik. Kiedy wrócił do domu, odszukał na polanie starą lipę — a w jej dziupli znalazł skarb Kaka.

Nie wiedział, co zrobić z takim majątkiem, więc poszedł po radę do proboszcza. Ten poradził mu ufundować kościół na wzgórzu, gdzie modlono by się za dusze zbójców i ich ofiar, a resztę rozdać ubogim. Szklarz tak zrobił. Ale co dzień postawione mury nocą ktoś rozwalał — mówiono, że to złe moce. W końcu kościół zbudowano niżej, we wsi Bieliny, gdzie stoi do dziś. A na wzgórzu na pamiątkę postawiono trzy krzyże.

Co mówi historia

Wieś Kakonin pod Łysicą istnieje naprawdę, a jej nazwę ludowa tradycja wywodzi właśnie od zbójnika Kaka. Nad Bielinami, na wzgórzu Skała w Paśmie Bielińskim, stoją trzy wysokie krzyże — krzyże stały tam już w XIX wieku, a obecne trzy postawiono w 1913 roku. Kościół w Bielinach stoi we wsi, niżej, tak jak w legendzie. Historycznie ufundował go jednak nie szklarz, tylko biskup krakowski Jakub Zadzik — w pierwszej połowie XVII wieku.

Gdzie to zobaczyć

Bieliny leżą u południowych stóp Łysogór, przy drodze z Nowej Słupi w stronę Kielc. Wzgórze Skała z krzyżami jest tuż nad wsią, a Kakonin kilka kilometrów dalej, pod samą Łysicą.

Następna legendaZbój Madej i jabłoń, z której wyleciały gołębie

Baza wypadowa

35 minut od naszych kopuł

Dzień na szlaku, wieczór przy ognisku, noc w kopule pod gwiazdami. Dwie kopuły na półtora hektara zieleni pod Ostrowcem Świętokrzyskim — w środku regionu.

Sprawdź wolne terminyZobacz glamping