Sprawdź terminy
Legendy świętokrzyskie · 8 z 8

Zbój Madej i jabłoń, z której wyleciały gołębie

Legenda o chłopcu zaprzedanym diabłu, który poszedł do piekła po cyrograf, i o najgroźniejszym zbójniku świętokrzyskich lasów. Skąd wzięło się „madejowe łoże” i Jaskinia Zbójecka w Łagowie.

Dawno temu bogaty kupiec wracał nocą z Krakowa wozem pełnym towarów. W puszczy zgubił drogę, a koła ugrzęzły w błocie po osie. Wtedy spomiędzy drzew wyszedł nieznajomy i obiecał pomóc — pod jednym warunkiem: kupiec odda mu to, co zostawił w domu, a o czym jeszcze nie wie. Kupiec się zgodził. Dopiero kiedy obcy kazał mu podpisać umowę krwią, zrozumiał, że rozmawia z diabłem.

W domu czekała go nowina: urodził mu się syn. To jego, sam o tym nie wiedząc, obiecał diabłu.

Chłopiec rósł mądry i dobry. Kiedy dorósł, ojciec ze łzami wyznał mu swoją tajemnicę. A syn odpowiedział spokojnie: — Pójdę do piekła i odbiorę ten cyrograf.

Minął Święty Krzyż i wszedł w najciemniejszą część puszczy. Zaczęła się burza, więc schronił się w jaskini. Siedziała w niej stara kobieta, która ostrzegła go szeptem: to kryjówka jej syna, zbója Madeja, najgroźniejszego człowieka w okolicy. Ledwie skończyła, Madej wrócił. Już podnosił maczugę, ale wysłuchał opowieści chłopca i darował mu życie — pod warunkiem, że ten dowie się w piekle, jaka kara czeka na niego, Madeja.

Chłopiec doszedł do bram piekła, stanął przed samym Lucyperem i odzyskał cyrograf. Przy okazji usłyszał, że dla Madeja szykują już łoże — straszne, z żelaza i ognia, takie, że lepiej nie opowiadać.

Kiedy Madej o tym usłyszał, przeraził się i postanowił odpokutować. Chłopiec wbił w ziemię jego maczugę i kazał mu codziennie chodzić na kolanach do strumienia, przynosić wodę w ustach i podlewać nią maczugę. Jeśli kiedyś zakwitnie, zbrodnie zostaną mu wybaczone.

Minęło wiele lat. Chłopiec został biskupem. Pewnego dnia, jadąc przez świętokrzyskie lasy, poczuł zapach jabłek. Na polanie stała jabłoń obsypana owocami, a pod nią klęczał siwy starzec — Madej. Maczuga zamieniła się w drzewo.

Madej zaczął się spowiadać. Po każdej wyznanej winie jedno jabłko zamieniało się w białego gołębia i odlatywało do nieba. Kiedy odleciał ostatni, starzec rozsypał się w proch — a jego dusza była wolna.

Co mówi historia

Opowieść o Madeju to jedna z najbardziej znanych polskich baśni ludowych — jej wersje opowiadano w wielu regionach, a z niej wzięło się powiedzenie „madejowe łoże”, czyli bardzo niewygodne posłanie. W Świętokrzyskiem wiąże się ją z konkretnym miejscem: Jaskinią Zbójecką pod Łagowem — według miejscowej tradycji to tu mieszkał Madej.

Gdzie to zobaczyć

Jaskinia Zbójecka jest w wąwozie Dule koło Łagowa, w dewońskich wapieniach, kilkanaście metrów nad dnem wąwozu. Ma ponad 160 metrów długości — to jedna z najdłuższych jaskiń regionu, idealna na „sprawdzanie, czy Madej nie wrócił”. Łagów leży przy drodze krajowej nr 74 (Opatów – Kielce), na południe od Łysogór. Więcej o okolicy w rozdziale Wąwóz Dule.

Dla dzieci: zanim wejdziecie do jaskini, wymyślcie razem, jakie dobre uczynki musiałby zrobić Madej, żeby jabłoń zakwitła szybciej.

Następna legendaJeleń z krzyżem w porożu

Baza wypadowa

35 minut od naszych kopuł

Dzień na szlaku, wieczór przy ognisku, noc w kopule pod gwiazdami. Dwie kopuły na półtora hektara zieleni pod Ostrowcem Świętokrzyskim — w środku regionu.

Sprawdź wolne terminyZobacz glamping