Sprawdź terminy
Przewodnik · Natura i krajobrazy

Wąwóz Dule i Jaskinia Zbójecka w Łagowie

Kamienisty wąwóz w samym Łagowie, a w jego ścianie jaskinia, w której według legendy ukrywał się zbój Madej. Krótka, bezpłatna przygoda blisko glampingu.

Wystarczy odejść kilkaset metrów od łagowskiego rynku, żeby zabudowa ustąpiła miejsca skałom. Ulica Dule zamienia się w kamienisty wąwóz, którego ściany rosną z każdym krokiem. A w stromym zboczu ciemnieje trójkątny otwór pod skalnym okapem.

To wejście do Jaskini Zbójeckiej. Według legendy to tu odpoczywał i chował łupy słynny zbój Madej. Legenda legendą, ale ludzie naprawdę zaglądali do tej jaskini już w średniowieczu — dowodem są znalezione w niej skorupy naczyń.

Dlaczego warto

  • Geologiczna ciekawostka w samym Łagowie — wąwóz w wapieniach sprzed setek milionów lat.
  • Jaskinia Zbójecka, chroniona jako pomnik przyrody, z salą pełną nacieków.
  • Legenda o zbóju Madeju, która działa na wyobraźnię dzieci.
  • Wstęp bezpłatny, jaskinia dostępna przez cały rok.
  • Ze zboczy widok na Pasmo Jeleniowskie.

Wąwóz po zawalonej jaskini?

Wąwóz Dule wycięty jest w wapieniach z okresu dewonu, kiedy w miejscu Gór Świętokrzyskich szumiało ciepłe morze. Geolodzy wysunęli hipotezę, że powstał w miejscu, gdzie zawalił się strop dużej jaskini — a Jaskinia Zbójecka byłaby jej ocalałym fragmentem.

W ścianach odsłaniają się czarne wapienie i łupki margliste ze skamieniałościami głowonogów — dalekich krewnych dzisiejszych łodzików. Jaskinia kryje się we wschodnim zboczu wąwozu.

Jak woda drąży skałę

Jaskinie w Górach Świętokrzyskich powstają w wapieniach dzięki zjawiskom krasowym. Deszczówka, w której rozpuszczony jest dwutlenek węgla, staje się lekko kwaśna i przez miliony lat powoli rozpuszcza skałę wzdłuż szczelin. Tak tworzą się korytarze, studnie i sale, a z kapiącej wody wytrąca się kalcyt, budując nacieki. Jeśli strop takiej podziemnej sali się zawali, na powierzchni może powstać zagłębienie albo właśnie wąwóz.

Jaskinia Zbójecka

Otwór jaskini leży na wysokości ok. 312 m n.p.m., około 20 metrów ponad dnem wąwozu. Wejście ma kształt trójkąta z okapem skalnym. Wnętrze ma cztery poziomy, a łączna długość korytarzy to ok. 160–200 metrów (źródła podają różne wartości).

Łatwo dostępne jest pierwsze kilkadziesiąt metrów korytarza. W jaskini znajduje się niska, ale rozległa Sala Naciekowa ze stalaktytami, stalagmitami i polewami naciekowymi. Dalsze, ciasne przejścia do niższych poziomów i studni są tylko dla osób z doświadczeniem i sprzętem speleologicznym. W jaskini żyją nietoperze, m.in. podkowiec mały, nocek duży i nocek rudy.

Ciekawostki i legendy

  • Zbój Madej — według legendy jaskinia była kryjówką zbója Madeja, który odpoczywał tu i przechowywał łupy. Od niego pochodzi nazwa Jaskini Zbójeckiej; bywa też nazywana Łagowską.
  • Ślady sprzed blisko tysiąca lat — w jaskini znaleziono fragmenty ceramiki oraz kości dzika lub świni domowej, datowane prawdopodobnie na XI–XII wiek.

Dla kogo

Dla rodzin z dziećmi — krótki spacer, „prawdziwa” jaskinia i zbójnicka legenda. Dla aktywnych — dobry przystanek na trasie po Górach Świętokrzyskich. Dla par i fotografów — wąwóz ma swój klimat zwłaszcza jesienią.

Ile czasu

  • Spacer wąwozem i wejście do jaskini: 1–1,5 godziny.
  • Z rynkiem w Łagowie i okolicą: 2 godziny.

Wskazówki praktyczne

  • Latarka czołowa obowiązkowo — w jaskini nie ma oświetlenia elektrycznego.
  • Buty z bieżnikiem — dno wąwozu jest kamieniste, a do otworu trzeba podejść zboczem; po deszczu bywa ślisko.
  • Nie wchodźcie w ciasne przejścia w głąb jaskini bez sprzętu i doświadczenia. Nie płoszcie nietoperzy.
  • Wstęp bezpłatny, bez rezerwacji.

Jak dojechać

Z glampingu do Łagowa jedzie się ok. 35 minut (ok. 33 km). Z rynku w Łagowie idźcie na północ, w stronę Nowej Słupi, a po ok. 500 metrach skręćcie w prawo w ul. Dule — prowadzi wprost do wąwozu. Ten wypad łatwo połączyć z Łysą Górą i Świętym Krzyżem albo z Parkiem Legend w Nowej Słupi.

Następny rozdziałZalew Chańcza — duża woda wśród sosnowych lasów

Baza wypadowa

35 minut od naszych kopuł

Dzień na szlaku, wieczór przy ognisku, noc w kopule pod gwiazdami. Dwie kopuły na półtora hektara zieleni pod Ostrowcem Świętokrzyskim — w środku regionu.

Sprawdź wolne terminyZobacz glamping