Sprawdź terminy
Legendy świętokrzyskie · 2 z 8

Kamienny pielgrzym z Nowej Słupi i koniec świata

Legenda o pysznym rycerzu, który szedł na Święty Krzyż na kolanach i zamienił się w kamień. Co roku przesuwa się o ziarnko piasku — a gdy dojdzie do klasztoru, skończy się świat.

Był kiedyś rycerz, o którym śpiewano pieśni. Wygrał tyle bitew, że sam stracił rachubę, i w końcu uznał, że czas zatroszczyć się o duszę. Odwiesił miecz, wziął kostur i ruszył w pielgrzymkę do wszystkich świętych miejsc, jakie znał. Ostatnim miał być klasztor na Łysej Górze.

Do Nowej Słupi przybył już jako sławny pątnik — i niestety wiedział o tym. Na rynku opowiadał każdemu, kto chciał słuchać, że nie ma na ziemi człowieka pobożniejszego od niego i że po śmierci pójdzie prosto do nieba. A żeby wszyscy to zobaczyli, ogłosił, że całą drogę do klasztoru przejdzie na kolanach.

Ludzie ruszyli za nim. Rycerz sunął po kamieniach, zaciskał zęby, a tłum szeptał z podziwem. Kiedy doszli do skraju puszczy, z oddali, od klasztoru, zabiły dzwony. Wszyscy stanęli zdziwieni — nie była to pora na żadne nabożeństwo.

— Słyszycie? — zawołał rycerz. — To dzwony biją na moje powitanie!

Ledwie to powiedział, jego kolana wrosły w ziemię, ręce zesztywniały, a twarz poszarzała. Na oczach całej Nowej Słupi pyszny pielgrzym zamienił się w kamień.

I tak klęczy do dziś. Mówią, że nie stoi w miejscu: co roku przesuwa się w stronę klasztoru o jedno ziarnko piasku. Kiedy wreszcie dotrze do klasztornej bramy, jego pokuta się skończy. Ale wtedy skończy się też świat.

Co mówi historia

Kamienna figura klęczącego pielgrzyma naprawdę stoi u wylotu Drogi Królewskiej w Nowej Słupi. Nie wiadomo na pewno, kiedy i przez kogo została wykuta — i właśnie dlatego obrosła legendami. W jednej z wersji pielgrzym nosi imię Emeryk, jak królewicz z legendy o jeleniu z krzyżem.

Droga Królewska to dawny szlak pielgrzymów do relikwii Krzyża Świętego — tradycja wiąże jej nazwę z wędrówkami polskich władców, m.in. Władysława Jagiełły. Dziś biegnie nią znakowany szlak przez Świętokrzyski Park Narodowy.

Gdzie to zobaczyć

Figura stoi przy początku Drogi Królewskiej w Nowej Słupi, nieopodal wejścia do parku narodowego. Stamtąd na Święty Krzyż idzie się ok. 2–2,5 km przez jodłowy las. Więcej w rozdziale Nowa Słupia i Park Legend.

Dla dzieci: zmierzcie palcem, ile pielgrzymowi zostało do klasztoru — i policzcie, ile lat mu to zajmie, jeśli rocznie robi jedno ziarnko piasku.

Następna legendaSabaty czarownic i diabły, które zgubiły kamienie

Baza wypadowa

20 minut od naszych kopuł

Dzień na szlaku, wieczór przy ognisku, noc w kopule pod gwiazdami. Dwie kopuły na półtora hektara zieleni pod Ostrowcem Świętokrzyskim — w środku regionu.

Sprawdź wolne terminyZobacz glamping