Rycerz Wacław i figurka z drewna cyprysowego — skąd nazwa Świętej Katarzyny
Legenda o zasłużonym rycerzu, który porzucił majątek, zamieszkał jako pustelnik pod Łysicą i zbudował kościół ku czci św. Katarzyny. Tak powstała wieś na skraju Puszczy Jodłowej.
Pod koniec XIV wieku przez Puszczę Jodłową szedł samotny wędrowiec z kosturem. Kiedyś był rycerzem króla Władysława Jagiełły i bił się z Tatarami na dalekim Podolu. Dorobił się sławy i majątku — ale zmęczył się wojną i światem. Rozdał wszystko, co miał, i ruszył przed siebie, szukając miejsca, w którym mógłby żyć w ciszy. Nazywał się Wacław, a ludzie mówili na niego Wacławek.
Takie miejsce znalazł u stóp Łysicy, w maleńkiej osadzie wśród jodeł. Ściągnął tu kilku zakonników z klasztoru na Świętym Krzyżu i razem zbudowali drewniany kościółek. Postawił w nim swój największy skarb: figurkę świętej Katarzyny, przywiezioną z Ziemi Świętej, wyrzeźbioną w pachnącym drewnie cyprysowym i wysadzaną drogimi kamieniami.
Od tej figurki ludzie zaczęli nazywać osadę Świętą Katarzyną.
W okolicznych lasach zamieszkali potem kolejni pustelnicy. Ich chatki z czasem zamieniono w kapliczki, a sami pustelnicy byli pierwszymi przewodnikami po puszczy — w czasach, gdy mapy były rzadkością, to oni wiedzieli, którędy bezpiecznie przejść przez góry.
Co mówi historia
Historia wsi rzeczywiście zaczyna się od pustelników i kościoła pod wezwaniem św. Katarzyny Aleksandryjskiej. W drugiej połowie XV wieku biskup krakowski Jan Rzeszowski osadził tu bernardynów, którzy gospodarowali w Świętej Katarzynie przez ponad trzy stulecia. Dziś klasztor należy do sióstr bernardynek. Rycerz Wacław to postać z tradycji — źródła nie potwierdzają jego historii.
Gdzie to zobaczyć
Klasztor i kościół w Świętej Katarzynie, a obok start szlaku na Łysicę. Więcej o wsi, kaplicy i galerii minerałów w rozdziale Święta Katarzyna.