Sprawdź terminy
Przewodnik · Natura i krajobrazy

Rezerwat Ślichowice — skała zgięta jak kartka

Mały rezerwat w Kielcach z podręcznikowym fałdem skalnym. Krótki spacer, punkty widokowe i lekcja geologii, którą zrozumie każde dziecko.

Wyobraź sobie warstwy skały ułożone płasko jak kartki w ryzie papieru. A teraz wyobraź sobie siłę, która bierze tę ryzę i zgina ją wpół — tak mocno, że górna część przewraca się na bok. W Ślichowicach nie trzeba sobie tego wyobrażać. Wystarczy stanąć w dawnym kamieniołomie i spojrzeć na jego ścianę.

To miejsce jest małe i ciche, schowane w północno-zachodniej części Kielc. Nie ma tu kas ani tłumów. Jest za to widok, który od dziesięcioleci służy jako poglądowy przykład fałdu skalnego.

Dlaczego warto

  • Jeden z lepiej odsłoniętych i najczęściej opisywanych fałdów skalnych — „żywa” ilustracja do lekcji geografii.
  • Rezerwat przyrody od 1952 roku.
  • Krótkie ścieżki spacerowe i punkty widokowe wokół dawnego wyrobiska.
  • Wstęp wolny, a wizytę łatwo połączyć z Karczówką i Ogrodem Botanicznym.

Kamieniołom, który zatrzymano

Wapień wydobywano tu już w okresie międzywojennym. Kamieniołom nazywał się wtedy Śluchowice — stąd do dziś obie formy nazwy, Ślichowice i Śluchowice, krążą w przewodnikach i w mowie potocznej. Górnicy, wybierając kolejne warstwy skały, odsłonili wnętrze potężnego zagięcia warstw.

Na wartość odsłonięcia zwrócił uwagę Jan Czarnocki (1889–1951), urodzony w Kielcach geolog, badacz Gór Świętokrzyskich, później dyrektor Państwowego Instytutu Geologicznego. To dzięki jego staraniom ten fragment kamieniołomu ocalał. Rezerwat utworzono 18 czerwca 1952 roku i nadano mu imię Czarnockiego. Ma zaledwie 0,55 ha — to najmniejszy rezerwat w granicach Kielc.

Fałd, czyli jak góry gniotą skały

Chroniona jest skalna grzęda rozdzielająca dwa dawne wyrobiska — wschodnie i zachodnie. W ścianach widać cienkie warstwy wapieni i wapieni marglistych z górnego dewonu, które w czasie dawnych ruchów górotwórczych zostały silnie pofałdowane. Najsłynniejszy jest duży fałd obalony — zagięcie tak silne, że fałd wygląda, jakby się przewrócił na bok. W zachodniej części wyrobiska widać też fałd leżący, objęty ścisłą ochroną.

Dla dziecka to po prostu „skała zgięta jak naleśnik”. Dla geologa — zapis ruchów skorupy ziemskiej, które przed setkami milionów lat budowały Góry Świętokrzyskie. Warto przyjrzeć się warstwom z kilku punktów widokowych: z każdego miejsca fałd wygląda trochę inaczej.

Przyroda na skale

Rezerwat chroni nie tylko skałę, ale też porastającą ją roślinność. Na płytkiej, suchej glebie rosną murawy kserotermiczne — gatunki lubiące słońce i wapień — oraz krzewy, m.in. berberys i dzika róża.

Ciekawostki i legendy

  • Dwie nazwy, jedno miejsce — formalnie to Rezerwat Skalny im. Jana Czarnockiego; potocznie mówi się Ślichowice albo Śluchowice. Dzielnica Kielc, w której leży rezerwat, nazywa się Ślichowice.
  • Część Geoparku UNESCO — Ślichowice należą do Geoparku Kielce i do Geoparku Świętokrzyskiego, wpisanego w 2021 roku do Światowej Sieci Geoparków UNESCO.

Dla kogo

Dla rodzin z dziećmi w wieku szkolnym — krótko, bezpłatnie i konkretnie: widać na własne oczy to, o czym mówi podręcznik. Dla seniorów i par — krótki, niespieszny spacer. Dla miłośników geologii — obowiązkowy punkt w Kielcach.

Ile czasu

  • Sam rezerwat: 30 minut – 1 godzina.
  • Z Karczówką i Ogrodem Botanicznym: pół dnia.

Wskazówki praktyczne

  • Wstęp wolny — to obiekt plenerowy, ogólnodostępny.
  • Nie schodźcie ze ścieżek i nie podchodźcie do krawędzi ścian wyrobiska; skała jest pod ochroną, nie wolno jej odłupywać.
  • Parking dla samochodów i autokarów przy kamieniołomach, dojazd ul. Króla Kazimierza Wielkiego.
  • Pieszo: przez rezerwat prowadzi żółty miejski szlak spacerowy wokół Kielc, łączący go m.in. z rezerwatem Karczówka.

Jak dojechać

Z glampingu do Ślichowic jedzie się ok. 65 minut (ok. 83 km). Rezerwat leży w północno-zachodniej części Kielc. Najlepiej połączyć go z klasztorem na Karczówce i Ogrodem Botanicznym, a jeśli zostanie czasu — z Kadzielnią.

Następny rozdziałGóra Miedzianka — panorama i ślady dawnych kopalń miedzi

Baza wypadowa

65 minut od naszych kopuł

Dzień na szlaku, wieczór przy ognisku, noc w kopule pod gwiazdami. Dwie kopuły na półtora hektara zieleni pod Ostrowcem Świętokrzyskim — w środku regionu.

Sprawdź wolne terminyZobacz glamping