Zalew Brodzki i zalew w Borkowie — dwa pomysły na wodę
Zalew w Brodach to żagle, skały i spacer wokół wody 25 minut od glampingu. Borków pod Kielcami ma strzeżone kąpielisko. Co działa i na co uważać.
Latem w regionie wszyscy pytają o to samo: gdzie nad wodę? Oba zalewy z tego rozdziału są sztuczne i oba od dziesięcioleci służą mieszkańcom jako miejsce wypoczynku. Różni je jednak niemal wszystko — położenie, charakter i to, co można robić na miejscu.
Zalew Brodzki leży najbliżej glampingu. To szeroka, długa tafla na rzece Kamiennej, z przystanią, piaskowcowymi skałami na brzegach i ścieżką wokół wody — raczej na żagle, spacer i rower niż na kąpiel. Zalew w Borkowie, po drugiej stronie Gór Świętokrzyskich, pod Kielcami, jest mniejszy i bardziej „plażowy”: w sezonie letnim działa tu wyznaczone kąpielisko z ratownikami.
Dlaczego warto
- Brody: 25 minut z glampingu, ok. 260 ha wody, sporty wodne, skały i historia sięgająca czasów Staszica.
- Brody: spacery i rower wokół zalewu, okolice cenione przez wędkarzy.
- Borków: strzeżone w sezonie letnim kąpielisko, plaża, molo i wypożyczalnia sprzętu wodnego.
- Borków: bliskość trasy rowerowej Green Velo.
Zalew Brodzki — woda z historią
Zbiornik w Brodach jest jednym z kilku spiętrzeń na rzece Kamiennej. Jego historia zaczyna się w XIX wieku, gdy według planów Stanisława Staszica wzdłuż Kamiennej powstawał ciąg zakładów przemysłowych napędzanych wodą. Pierwszy zbiornik w Brodach utworzono w 1841 roku dla tutejszej pudlingarni. Przetrwał do katastrofalnej powodzi w 1903 roku, która zniszczyła większość urządzeń wodnych nad Kamienną.
Zalew odbudowano w 1964 roku. Dawny jaz z czasów staszicowskich zrekonstruowano i wkomponowano w zaporę — nie pełni już funkcji technicznej, ale jest pamiątką dawnej myśli inżynierskiej i znajduje się w herbie gminy Brody. Dziś zbiornik ma ok. 260 ha powierzchni, chroni przed powodzią i służy rekreacji.
Na brzegach warto zobaczyć piaskowcowe skałki: po południowej stronie rezerwat przyrody „Skały w Krynkach”, po północnej pomnik przyrody „Skały w Rudzie”. Wokół zbiornika prowadzi ścieżka piesza, a w okolicy wyznaczono szlaki piesze i rowerowe.
Borków — plaża pod Kielcami
Zalew w Borkowie (gmina Daleszyce) powstał w latach 70. XX wieku na rzece Belniance. Ma ponad 35 ha powierzchni, dwie wyspy i jest stosunkowo płytki. Od dziesięcioleci to jedno z ulubionych miejsc wypoczynku mieszkańców Kielc.
Główna plaża leży od strony Borkowa, a kąpielisko jest wydzielone i w sezonie letnim strzeżone przez ratowników — tak było także w 2026 roku. Przy molo działa wypożyczalnia sprzętu wodnego, a wokół zalewu biegną ścieżki piesze i rowerowe.
Ciekawostki i legendy
- Zalew, który zniknął i wrócił — zbiornik w Borkowie ucierpiał w czasie powodzi w 1997 roku, gdy woda przerwała boczną groblę. W lipcu 2001 roku kolejna powódź przerwała zaporę i całkowicie opróżniła zalew. Odbudowany zbiornik wrócił do użytku latem 2005 roku.
- Jaz Staszica w Brodach — zabytkowy jaz wyremontowano w 2024 roku w pierwszym etapie modernizacji zbiornika, a w latach 2025–2026 naprawiono przy nim ścianę oporową.
Dla kogo
Brody — dla aktywnych (żagle, kajaki, rower), wędkarzy i rodzin na spacer. Borków — dla rodzin z dziećmi, które chcą się kąpać pod okiem ratowników.
Ile czasu
- Brody: spacer wokół części zalewu i postój na przystani — 2–3 godziny.
- Borków: dzień na plaży — 3–5 godzin.
Wskazówki praktyczne
- Brody — kąpiel: nad zalewem w Brodach nie ma wyznaczonego kąpieliska; główną przeszkodą jest zanieczyszczone, od dziesięcioleci nieodmulane dno. Gmina rozmawia z Wodami Polskimi o oczyszczeniu zbiornika, które w przyszłości mogłoby to zmienić.
- Brody — stan wody: w latach 2024–2026 Wody Polskie modernizowały zbiornik i czasowo obniżały poziom wody. W sierpniu 2026 roku Wody Polskie ogłosiły zakończenie II etapu prac — zbiornik może znów piętrzyć wodę do normalnego poziomu, ale jego napełnianie zależy od dopływu rzeki. Kolejny etap (m.in. wymiana upustów i zamknięć jazu) planowany jest na lata 2027–2028.
- Brody — parkingi przy zalewie są płatne.
- Borków — przebudowa: Wody Polskie przygotowują gruntowną odbudowę zbiornika (prace planowane na lata 2026–2029, z harmonogramem dostosowanym do sezonu turystycznego). Przed wyjazdem sprawdźcie, czy kąpielisko działa w danym sezonie — aktualną listę kąpielisk publikuje Serwis Kąpieliskowy GIS (sk.gis.gov.pl).
- Grill i ognisko tylko w wyznaczonych miejscach.
Jak dojechać
Z glampingu do Brodów jedzie się ok. 25 minut (ok. 24 km). Zalew leży w przewężeniu doliny Kamiennej między Rudą a Krynkami, a zapora — w Brodach. Do Borkowa jest dalej — ok. 60 minut (ok. 55 km). Nad Kamienną warto zajrzeć też do muzeum w Starachowicach i do Wąchocka. Inny pomysł na wodę w regionie to Zalew Chańcza.